فاصله شهر اهر تا مراکز استان ها

 

نام شهر

مسافت (کیلومتر)

 

اراک

846

 

اردبیل

۱۵۰

 

ارومیه

389

 

اصفهان

1128

 

اهواز

1277

 

ایلام

948

 

بجنورد

1428

 

بندر عباس

2200

 

بوشهر

1736

 

بیرجند

1885

 

تبریز

۹۸

 

تهران

702

 

خرم آباد

906

 

رشت

567

 

زاهدان

2180

 

زنجان

370

 

ساری

954

 

سمنان

917

 

سنندج

646

 

شهرکرد

1231

 

شیراز

1613

 

قزوین

544

 

قم

830

 

کرج

656

 

کرمان

1671

 

کرمانشاه

782

 

گرگان

1087

 

مشهد

1594

 

همدان

628

 

یاسوج

1455

 

یزد

1310

اطلاعات مفید در باره ی منطقه  ارسباران( اهر) (زادگاه مدیر این وبلاگ)

 

بسم الله الرحمن الرحیم

 

آنکس که ز شهر  آشنائیست                                                                                                             داند که متاع ما کجائیست

من میخواهم در اینجا زادگاه خود را که شهرستان اهر نام دارد که در گذشته به ارسباران وقره داغ وبعضی لقب های خوب وپرمحتوا مشهور بود اطلاعات مختصر و مفید  را  در اختیار کسانیکه از این وبلاگ دیدن میکنند ،قرار دهم.

مکان های دیدنی شهرستان اهر ارسباران :1- مقبره ی شیخ شهاب الدین اهری (موزه ی ادب وعرفان ) 2- مسجد جامع 3- قلعه ی پشتو 4 – کاروانسرای گویجه بل  5 – بازار سرپوشیده وتاریخی اهر  6 – قلعه ی جمهور (قلعه ی بابک)  7 – جنگل فند قلو .

خود شهراهر هم در فصل گرم سرسبز وخوش آب وهوا ومنطقه ی گردش گری است ومردم شهر اهر هم مهمان دوست ومهربان هستند.

 

من در اینجا ازدلیران خوشنام ارسباران هم نام میبرم.

من هرچقدر بتونم اطلاعات مفید در اختیارتان می گذارم:

تا هستم ای   رفیق  ندانی که کیستم                 روزی به سراغ وقت من آیی که نیستم

 

امید وارم  خوشتان  بیاید:

 

ارسباران منطقه ای در شمال استان آربایجان شرقی است که با قدمت تاریخی کهن ودیرین خود مهد تمدنی کهنسال ودارایپیشینه ای درخشان می باشد.

ارسباران فعلی شامل شهرستان های اهر وکلیبر وبخشهای تابعه آنهاست که در اینجا راجع به تاریخ وجغرافیای این منطقه بحث خواهم کرد.

سرزمین ارسباران،سرزمینی است که همیشه در صحنه های توفانی تاریخ حضور داشته و مردم بیدار دل آن،حماسه آفرینان تاریخ پر افتخارش بوده اند.روحانیون شجاع،عرفای پرهیزگار،سرداران دلاور  و سخنوران و هنرمندان خوش ذوق ارسباران ،همواره با 

تلاش وکوشش خود ،صفحات این تاریخ را زرین و گویا نموده اند.اما افسوس که  ارسباران در طول تاریخ به فراموشی سپرده شده و مروارید های آن در دریای

بی توجهی ها  رها گشته و در گردابهای زمان به دیار عدم رهسپار شده اند.

ارسباران، متاسفانه توسط فرزندان خود نیز با کم توجهی روبرو است.چه بسیار نویسندگان واساتید این منطقه،که درمقولات دیگر قلم زده اند ولی با وجود داشتن امکانات، کتابی مستند درمورد  تاریخ و یا جغرافیای ارسباران در اختیار علاقمندان قرارنداده اند و از آن بدتر اینکه ،حتی در کلاس های درس مدارس،هنگام بحث های تاریخی،به تاریخ ارسباران و سرداران ودلیران آن مانند ستارخان ، بابک و... نیز اشاره ای نمی شود.

دستمزدی ما نخواهیم از کسی                                                                                                                    دستمزد  ما رسد از حق بسی

وی‍‍‍ژگیهای طبیعی :

1-موقعیت جغرافیایی ،حدود و وسعت :

منطقه ارسباران در شمال غربی ایران ودر شمال استان آذربایجان شرقی واقع شده است.در تقسیمات جغرافیائی مربعی قرار گرفته که طول شرقی آن5/46 وطو.ل غربی آن5/47درجه نصف النهار گرینویچ لندن وعرض جنوبی آن از 38 الی 2/39 درجه شمالی خط استوا      می باشد.

این منطقه از شمال به رود ارس،از جنوببه شهرستان های تبریز وهریس واز شرق به شهرستانهای مشکین شهر ومغان واز غرب بهشهرستان مرند محدود است.

شهرستان اهر،مرکز منطقه ارسباران به ارتفاع 1341متر از سطح دریا در 98کیلومتری تبریز واقع شده و 17 دقیقه و12ثانیه با تهران اختلاف ساعت داردو با توجه به ارتفاع مذکور ،بلند ترین نقطه ازسطح دریا دربین تمام شهر های آذربایجان شرقی می باشد.

 

وسعت شهرستان اهر ،از وسعت بسیاری از کشور ها از جمله قطر،لبنان، لوگزامبورک و قبرس بیشتر است حدود 12198 کیلومتر مربع ، مساحت دارد.

 

2- کوهها :

رشته کوههای قره داغ (ارسباران) ازکوه آرارات شروع وتا کوههای طالش درساحل غربی دریای مازندران ادامه دارد و درحقیقت دنباله کوههای قره باغ است که به وسیله رود ارس از همدیگر جدا شده اند.

نام کوههای ارسباران:

1-نشانکوه  2- کوههای شیور  3- کوههای گئچی قئران (بزکش):احتمال زیاد بزکش بودن این کوه این است که شیب این کوه زیاد است وحتی بزها هم هنگام گذشتن از آنجا در دره  سقوط میکردند وکشته می شدند.  4-  قاشقا داغ  5-  کوههای مشک عنبر 6- کوههای پیر سقا  7- خاله داغ  8- کوههای هشته سر (هشت سر)  9- صلوات داغ 10- کوههای دیز مار 11- کوههای سانبران  12- کوههای کلیبر.

 

3-رود های منطقه ارسباران :

منطقه ارسباران بواسطه کوههای زیادی که دارد واکثر اوقات سال پر از برف میباشند، دارای رود های قابل توجه وچشمه سار های فراوان می باشند. گاهی طغیان این رود ها خسارت زیادی را موجب می شوند.

نام رود های ارسباران :

1-ارس (آراز) : ارس نامی آشنا ارس در قرآن هم آمده است،بعضی از جغرافیا نویسان اسلامی بر آن هستندکه نام ارس از «اصحاب رس» مذکور در آیه ی 38 سوره ی فرقان گرفته شده است. ارس در نهج البلاغه وکتاب اوستا هم آمده است.

ارس در شاعران:

ارس رادر بیابان جوش باشد

به دریا چون رسد خاموش باشد

«نظامی»

ای صبا گر بگذری بر ساحل رود ارس

بوسه زن بر خاک آن وادی ومشکین کن نفس

2- قره سو 3-اهر چای (رود اهر) : این رود که به شهرستان اهر وآبادی های سر راه خود زندگی می بخشد ودر تامین آب مشروب این مناطق موثر است ، نخستین سر چشمه های آن از کوههای پیر سقا ومشک عنبر و کوهستان های شمال غربی است.

4- رود کیچیک چای 5- پیغان(پیغام)  6- آجی چای  7- القنا 8- رود دوزال 9- رود صوفی 10- رود سلین  11- کجرود  12- قوری چای

 

4 - معادن منطقه ارسباران :

نام معدن ها  :

از معادن ارسباران می توان به معدن مس سونگون ، معدن مس مزرعه ، معدن مس انجرد ، معدن مس قره چیلر ، معادن سرب و روی ، معادن سنگ چینی ، معادن نمک ، معدن زرنیخ ، معادن سنگ گچ ،‌ معدن سنگ سیمان سفید ، معادن سنگ ساختمانی ، معدن زغال سنگ ، معدن نقره ، معدن سنگ نفلین اشاره کرد.

آیا استان قره‌داغ یا ارسباران به مرکزیت اهر شدنی است ؟

 

بدنبال اظهارات عباس فلاحی باباجان نماینده شریف مردم شریف اهر و هریس در مجلس شورای اسلامی مبنی بر تشکیل استان ارسباران و تبدیل اهر به مرکز این استان جدید اشخاص زیادی به این امر واکنش‌ نشان دادند.از این رو بر آن شدم به این موضوع بپردازم.مساحت قره‌داغ در گذشته در حدود 20000 کیلومتر بود اما هنگامیکه شهرستان ارسباران (اهر) در سال 1323 خورشیدی ایجاد گردید مساحت آن به 13000 کیلومتر مربع تقلیل یافت زیرا مابقی آن ضمیمه اردبیل و تبریز گردید.امروز حدود 7000 کیلومتر از اراضی قره‌داغ در محدوده شهرستان‌های تبریز-شبستر-مرند-هریس-مشکین‌شهر و مغان قرار دارند.بعد از شقه‌ شقه شدن روستاها و قصبات شهرستان ارسباران(اهر) از  این مساحت باقیمانده (13000 کیلومتر مربع) دهستان اسپیران-بخش سیه‌رود و شهرستان هریس جدا شده و امروزه مساحت شهرستان‌های اهر-ورزقان-خداآفرین و کلیبر در حدود 10000 کیلومتر مربع است.اما موضوع استان شدن قره‌داغ را قاسم معماری نماینده سابق اهر قبلاً مطرح و پیگیری کرده و به نتیجه نرسید.حتی آقای علی اکبرزاده مردانقم نماینده سابق ورزقان و خاروانا در این زمینه به آقای معماری در قبال ارتقاء بخش ورزقان به شهرستان قول همکاری داد و در اثر این بده بستان ورزقان در اثر همکاری مشترک اکبرزاده مردانقم و بویژه معماری ورزقان شهرستان شد.حتی می‌گویند که آقای علی اکبرزاده مردانقم درخواست مشترک تبدیل بخش ورزقان به شهرستان ورزقان را به هنگام نهارخوری به امضای نماینده اهر (معماری) رسانید و پول نهار را هم آقای علی اکبرزاده پرداخت نمود. ارتباط بین تک تک قره‌داغی‌ها به حدی زیاد است که اختلافات و زد و خوردهای چندین صد ساله بین عشایر حاج علیلو؛عشایر بایبردلو و حتی عشایر چلبیانلو نتوانسته آنها را از هم جدا کند.امروزه می‌توان همه ساکنان قره‌داغ را یک ایل مستقل بنام "قره‌داغلو" بحساب آورد.  بنابه نوشته حمدالله مستوفی محال‌های قره‌داغ اغلب تابع تومان مشکین‌شهر و دزمار تابع تومان مرند بودند و هیچگونه همبستگی بین محال‌های فوق وجود نداشته است.اما با آمدن توخماقلو-استاجلو‌ها (ایل خلفا) از سیواس و آماسیه به قره‌داغ در زمان شاه اسماعیل صفوی هسته اولیه قره‌داغ به تدریج در دیزمار بویژه کوههای پیرسقا و بخش وسیعی از دیزمار شکل گرفت و بدلیل زیاد بودن کوه به این منطقه قره‌داغ اطلاق گردید . می‌توان ادعا کرد که قره‌داغ در زمان صفویه قلمرو خلفای دیزمار به مرکزیت دوزال (فرزندان خلیفه الیاس رحمت الله و خلیفه انصار قره‌داغلو و پسرش) بوده است که وجه تسمیه آن بخاطر قرینه بودن این منطقه با قره‌باغ در طرف مقابل بوده است. در هیچ منبع تاریخی قبل از صفویه به این منطقه قره‌داغ اطلاق نشده است. اما سندی موجود است که حتی در زمان شاه طهماسب صفوی نیز بین منطقه ارسبار می‌گفتند.قرن‌هاست که اهالی دیزمار به طرفین رود دوزال از کلو تا دوزال "ارسبار" می‌گویند.به استناد سنگ نگاره‌های سونگون ؛ سنگ نوشته اورارتویی سقندل و خانه‌های سنگی روستای سقای بویژه آثار باستانی 7000 ساله پیدا شده از محل سد خداآفزین تاریخ قره‌داغ هزاران سال کهن‌تر از حضور و حتی وجود ارامنه؛آریایی‌ها،اعراب،اتراک و ... است.امروزه اکثریت قریب به اتفاق مردم قره‌داغ خود را ترک می‌دانند و به این زبان صحبت می‌کنند. در حدود 2000 سال پیش استرابون مورخ و جغرافیدان یونانی از واژه "آراکسینا" جهت سواحل رود ارس استفاده کرده است. از این رو ارس نه ترکی،نه پهلوی و نه ارمنی است.در متون افشاریه؛زندیه بویژه قاجار از قره‌داغ به وفور استفاده شده است و در زمان رضاخان بخاطر اینکه "قره‌داغ" ترکی است در مکاتبات رسمی از "ارسباران" استفاده گردید که تنها جزء دوم آن (باران) به نظر پهلوی می‌آید.از این رو نباید در مورد قره‌داغ یا ارسباران حساس شد و با الفاظ بازی کرد.اگر همه قره‌داغیان و قره‌داغی زادگان از شهرهای تهران؛تبریز،ارومیه؛مرند و ... برگردند جمعیت این منطقه بیش از دو میلیون نفر خواهد بود.قبل از انقلاب در قره‌داغ 985 روستای مسکونی به همراه جمعیت عشایری قابل ملاحظه وجود داشت.در اثر کمبود امکانات به شهرهای بزرگتر مهاجرت نموده‌اند.با استان شدن قره‌داغ می‌توان بر سرعت آبادانی این منطقه افزود و قره‌داغ از استان‌های ایلام،سمنان و چهار محال بختیاری جهت استان شدن مستعدتر است.چنین تلاش‌هایی هر چند ممکن است با نیت عوامفریبی صورت گرفته باشد قابل تقدیر و سپاسگزاری است.

کاروانسرای شاه عباسی:

 

اطاقهای آجری و معماری زیبا در مسیر جاده اهر-تبریز و گردنه گویجه بیل واقع گردیده و دارای یک سالن بزرگ و غرفه های متعدد است و منصوب به دوره صفویه می باشد.